زمانى كه سفيان بن معاويه او را سوزاند ، روى موافقت نشان داده ، و خون بهائى نخواست و خونش بهدر رفت . وى يكى از ناقلان فارسى به عربى بوده و در اين دو زبان مهارت و فصاحت داشته ، و چندين كتاب از فارسى به عربى ترجمه كرده كه از آن جمله است : كتاب خداينامه فى السير . كتاب آئين‌نامه فى الآئين « 1 » . كتاب كليله و دمنه . كتاب مزدك كتاب التاج فى سيرة انوشيروان . كتاب الآداب الكبير - معروف بما فراجسنس « 2 » . كتاب الآداب الصغير . كتاب اليتيمة - فى الرسائل . ( كتاب رسائله . كتاب جوامع كليله و دمنه . كتاب رسالته فى الصحابة ) . اخبار ابان لاحقى ابان بن عبد الحميد بن لاحق بن عقيل « 3 » رقاشى ، كه خود و خانواده‌اش شاعر بوده ، و او در ميان آنان ، در نقل كتابهاى منثور بشعر مزدوج تخصصى داشته ، و از چيزهائى كه نقل كرده است : كتاب كليله و دمنه . كتاب سيرة اردشير . كتاب سيرة انوشيروان . كتاب بلوهر و بوداسف « 4 » . رسائل . كتاب رسائل . كتاب حلم الهند . قمامة بن يزيد « 5 » كاتب عبد الملك بن صالح . با بلاغت و فصاحت بود . و چون از عبد الملك نزد رشيد سخن‌چينى كرده بود ، او هم با شكنجه وى را كشت ، و با تبر سرش را از بدن جدا كرد . از كتابهاى اوست : كتاب رسائل . هرير بن صريح كاتب قمامه ، و مكنى به ابو هاشم ، از مردم حاضرطى « 6 » و از فصحاء و مترسلان بود ، و كتاب رسائل - او را من ديده‌ام كه يك‌صد ورق بود . اخبار على بن عبيده ريحانى يكى از بليغان و فصيحانى است كه بمأمون اختصاص داشت . و در تأليفات و تصنيفات خود

--> ( 1 ) ف ( فى الاصر ) . ( 2 ) ف ( بما فرا حسيس ) . ( 3 ) ف ( عفير ) . ( 4 ) ف ( بردانيه ) . ( 5 ) ف ( زيد ) . ( 6 ) حاضر از احياء بزرگ عرب است كه به آن حاضرطى گويند ( معجم البلدان ) .